بهگزارش قدس آنلاین، براساس گزارش برخی خبرگزاریهای بینالمللی همچون رویترز، پاکستان درخواستی برای دریافت تسهیلات ۱۰ میلیارد دلاری به آمریکا ارائه دادهاست. به نظر میرسد این تسهیلات در جریان سفر روز سهشنبه اورنگزیب، وزیر دارایی پاکستان به واشنگتن و با هدف تثبیت بازار ارز، تقویت ذخایر ارزی و کاهش فشار بر روپیه پاکستان مطالبه شده است. اگر چه در بیانیه رسمی منتشر شده پس از این ملاقات، هیچ اشارهای به این تقاضا و مواضع طرف آمریکایی در قبال آن نشده است، ولی پاکستانیها به موافقت کاخسفید با این درخواست بسیار خوشبین هستند، بهویژه آنکه سابقهای از پرداخت تسهیلاتی مشابه(آرژانتین ۲۰۲۵) از سوی واشنگتن وجود دارد.
اما ارائه درخواست چنین تسهیلات کلانی از سوی اسلامآباد و احتمال پذیرش این درخواست توسط واشنگتن را میتوان از جنبههای مختلف مورد ارزیابی قرار داد.
الف) فرصتطلبی سیاسی پاکستان در بستر میانجیگری این کشور در بحران خاورمیانه؛ اگر چه تفاهمنامه اسلامآباد در سایه برخی ابهامات و همچنین عهدشکنیها و تشدید تنشها از سوی آمریکا با بنبست مواجه شده، اما صرفنظر از دستاوردهای عملی آن در برقراری صلح، آنچه بیش از همه به چشم آمده تلاشهای میانجیگرانه پاکستان و نقش مهم این کشور در ایجاد خطوط ارتباطی میان تهران و واشنگتن بوده است. این موضوع علاوه بر ارتقای جایگاه منطقهای پاکستان، در تغییر نگرش واشنگتن و بهخصوص شخص ترامپ در قبال این کشور بسیار تأثیرگذار بودهاست. درواقع ترامپ همان کسی بود که در دوره اول ریاست جمهوریاش بهشدت با اسلامآباد چالش داشت و به پاکستان به عنوان یک کشور حامی تروریست نگاه میکرد. در چنین شرایطی میانجیگری در بحران خاورمیانه فرصت مغتنمی را برای اسلامآباد فراهم کرد تا خود را بیش از پیش به ایالات متحده و شخص ترامپ نزدیک کند. اکنون نیز این درخواست و پذیرش احتمالی آن از سوی کاخسفید میتواند پیام صریحی را در رابطه با عمق نزدیکی روابط میان اسلامآباد و واشنگتن ارسال کند، بهویژه برای مخاطبانی خاص همچون هند.
ب) نوشدارویی برای شرایط اضطراری اقتصاد پاکستان؛ اسلامآباد در سالهای اخیر برای اصلاح اوضاع اقتصادی بسیار وخیم خود تکاپوی زیادی به خرج داده است. تلاش برای دریافت وام از کشورهای مختلف و بهویژه کشورهای متمول عربی حاشیه خلیجفارس، اتکا به وامهای کلان چین و بهتازگی دریافت وامهای نسبتاً کلان از صندوق بینالمللی پول، همگی بخشی از این اقدامات هستند. در این میان دو مسئله اکنون بیش از همه بر پاکستان به لحاظ اقتصادی فشار وارد کرده است؛ نخست تنش در خاورمیانه و پیامدهای سنگین آن بر اقتصاد این کشور بهویژه در حوزه انرژی و دوم شرایط دشوار صندوق بینالمللی پول و فشارهای این نهاد برای اصلاحات اقتصادی که شامل افزایش مالیات، کاهش هزینههای عمومی و برداشتن یارانههای دولتی میشود. با توجه به فشارهای ناشی از بحران خاورمیانه، انجام چنین اصلاحاتی نه تنها برای پاکستان دشوار است، بلکه حتی میتواند خطر نارضایتیهای گسترده اجتماعی را به همراه داشته باشد. بنابراین اعطای تسهیلات کلان ۱۰ میلیارد دلاری از سوی واشنگتن میتواند بخشی از بار فشارهای اقتصادی و به تبع آن سیاسی و اجتماعی را از دوش دولت بردارد، هر چند ممکن است این کشور را در چرخه جدیدی از تله وام، بازپرداخت آن و قدرت نفوذ وامدهنده گرفتار کند.
ج) آمادگی پاکستان برای شرایط تشدید تنشها در خاورمیانه؛ درنهایت از جنبهای دیگر، تلاش اسلامآباد برای دریافت چنین تسهیلات کلانی را میتوان به پذیرش بنبست در فرایند میانجیگریها میان ایران و آمریکا و احتمال فزاینده تشدید تنشها در خاورمیانه ارتباط داد. با توجه به وابستگی شدید پاکستان به منابع انرژی، مالی و حتی ظرفیت نیروی کار در خاورمیانه، بدون تردید هرگونه تشدید تنش میتواند بیشترین آسیب را برای این کشور به همراه داشته باشد. بنابراین تقاضای اعطای تسهیلات کلان از آمریکا را باید نوعی پیشبینی و تدارک اسلامآباد برای روزهای دشوار آینده تلقی کرد؛ روزهایی که ممکن است در سایه دریافت چنین تسهیلات ویژهای از سوی آمریکا، پاکستان نه در ردای یک میانجی، بلکه این بار در قالب یکی از طرفین و ذینفعان مخاصمه ظاهر شود.
خبرنگار: میراحمدرضا مشرف
نظر شما